Covid-19 (2019-nCoV) ebutela ọtụtụ narị nde ọrịa na ọtụtụ nde mmadụ nwụrụ kemgbe ọ malitere na njedebe nke afọ 2019, nke mere ka ọ bụrụ ihe mberede ahụike zuru ụwa ọnụ. Òtù Ahụike Ụwa (WHO) wepụtara "ụdị nchegbu ise"[1], ya bụ, Alpha, Beta, Gamma, Delta na Omicron, ụdị mkpụrụ ndụ Omicron bụkwa ụdị mkpụrụ ndụ kachasị na ọrịa a na-efe efe n'ụwa niile ugbu a. Mgbe ha butere ọrịa Omicron mutant, ihe mgbaàmà ya dị obere, mana maka ndị pụrụ iche dịka ndị nwere nsogbu ahụ ike, ndị agadi, ọrịa na-adịghị ala ala na ụmụaka, ihe ize ndụ nke ọrịa siri ike ma ọ bụ ọbụna ọnwụ mgbe ọrịa gasịrị ka dị elu. Ọnụọgụ ọnwụ nke ụdị mkpụrụ ndụ mutant na Omicron, data ụwa n'ezie na-egosi na nkezi ọnụọgụ ọnwụ dị ihe dị ka 0.75%, nke dị ihe dị ka ugboro 7 ruo 8 nke influenza, yana ọnụego ọnwụ nke ndị agadi, karịsịa ndị karịrị afọ 80, karịrị 10%, nke fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ugboro 100 nke influenza nkịtị.[2]Ihe ndị a na-ahụkarị n'ọrịa ahụ bụ ahụ ọkụ, ụkwara, akpịrị kpọrọ nkụ, akpịrị mgbu, myalgia, wdg. Ndị ọrịa siri ike nwere ike inwe nkụchi obi na/ma ọ bụ hypoxemia.
E nwere ụdị nje influenza anọ: A, B, C na D. Ụdị ọrịa ndị a na-efe efe bụ ụdị A (H1N1) na H3N2, na ụdị B (Victoria na Yamagata). Influenza nke nje influenza na-akpata ga-ebute ọrịa oge na ọrịa a na-apụghị ịkọ amụma kwa afọ, yana ọnụọgụgụ ndị a na-enwe. Dịka ọnụọgụgụ si kwuo, a na-agwọ ihe dị ka nde mmadụ 3.4 maka ọrịa ndị yiri influenza kwa afọ.[3], ihe dị ka ikpe 88,100 nke ọrịa iku ume metụtara influenza na-ebute ọnwụ, nke na-akpata ọnwụ 8.2% nke ọrịa iku ume[4]Mgbaàmà ahụike gụnyere ahụ ọkụ, isi ọwụwa, myalgia na ụkwara akọrọ. Ndị nwere nnukwu ihe ize ndụ, dịka ụmụ nwanyị dị ime, ụmụ ọhụrụ, ndị agadi na ndị ọrịa nwere ọrịa na-adịghị ala ala, na-enwekarị nsogbu oyi na nsogbu ndị ọzọ, nke nwere ike ibute ọnwụ n'ọnọdụ ndị siri ike.
1 COVID-19 nwere ihe egwu influenza.
Ọrịa influenza na COVID-19 nwere ike ime ka mmetụta nke ọrịa ahụ ka njọ. Nnyocha ndị Britain mere gosiri na[5], ma e jiri ya tụnyere naanị ọrịa COVID-19, ihe egwu nke ikuku ikuku igwe na ihe egwu nke ọnwụ ụlọ ọgwụ n'ime ndị ọrịa COVID-19 nwere nje influenza mụbara ugboro 4.14 na ugboro 2.35.
Kọleji Ahụike Tongji nke Mahadum Sayensị na Teknụzụ nke Huazhong bipụtara ọmụmụ ihe[6], nke gụnyere ọmụmụ ihe 95 metụtara ndị ọrịa 62,107 nwere COVID-19. Ọnụọgụ ndị butere ọrịa nje influenza bụ 2.45%, nke influenza A gụnyere oke dị elu. Ma e jiri ya tụnyere ndị butere naanị COVID-19, ndị butere influenza A nwere nnukwu ihe egwu nke nsonaazụ dị njọ, gụnyere nnabata ICU, nkwado ikuku igwe na ọnwụ. Ọ bụ ezie na ọnụọgụ nke ibute ọrịa na-ebute ọnụ dị ala, ndị ọrịa nwere ọrịa na-ebute ọnụ na-eche nnukwu ihe egwu nke nnukwu ihe egwu.
Nnyocha meta na-egosi nke ahụ[7], ma e jiri ya tụnyere B-stream, A-stream nwere ike ibute COVID-19. N'ime ndị ọrịa 143 butere ya, 74% bu ọrịa A-stream, ebe 20% bu ọrịa B-stream. Ọrịa a nwere ike ibute ọrịa ndị ọrịa ka njọ, karịsịa n'etiti ndị nwere nsogbu dịka ụmụaka.
Nnyocha e mere gbasara ụmụaka na ndị ntorobịa na-erubeghị afọ iri na asatọ bụ́ ndị e tinyere n'ụlọ ọgwụ ma ọ bụ nwụọ n'ihi influenza n'oge oge influenza na mba Amerịka n'afọ 2021-22 chọpụtara na[8]na ihe gbasara ọrịa influenza na COVID-19 kwesịrị nlebara anya. N'ime ndị nwere influenza n'ụlọ ọgwụ, pasentị isii bu COVID-19 na influenza, ọnụọgụ ndị nwụrụ n'ihi influenza rịrị elu ruo 16%. Nchọpụta a na-egosi na ndị ọrịa nwere COVID-19 na influenza chọkwara nkwado iku ume na-awakpo ma na-anaghị emerụ ahụ karịa ndị nwere influenza naanị, ma na-egosi na ọrịa nwere ike ibute ihe egwu ọrịa dị njọ karịa n'ime ụmụaka.
2 Nchọpụta dị iche iche nke influenza na COVID-19.
Ma ọrịa ọhụrụ ma influenza na-efe efe nke ukwuu, e nwekwara ihe yiri nke ahụ na ụfọdụ mgbaàmà ahụike, dịka ahụ ọkụ, ụkwara na myalgia. Agbanyeghị, usoro ọgwụgwọ maka nje abụọ a dị iche, ọgwụ nje ndị a na-ejikwa dị iche. N'oge ọgwụgwọ ahụ, ọgwụ nwere ike ịgbanwe ngosipụta ahụike nke ọrịa ahụ, na-eme ka ọ sie ike ịchọpụta ọrịa ahụ naanị site na mgbaàmà. Ya mere, nchọpụta ziri ezi nke COVID-19 na influenza kwesịrị ịdabere na nchọpụta dị iche iche nke nje iji hụ na ndị ọrịa nwere ike ịnweta ọgwụgwọ kwesịrị ekwesị na nke dị irè.
Ọtụtụ ndụmọdụ ndị mmadụ kwekọrịtara gbasara nchọpụta na ọgwụgwọ na-egosi na ịchọpụta COVID-19 na nje influenza site na nnwale ụlọ nyocha dị oke mkpa maka ịmepụta atụmatụ ọgwụgwọ kwesịrị ekwesị.
Atụmatụ Ọgwụgwọ na Nchọpụta Ọrịa Influenza (Mbipụta 2020)》[9]na 《Nkwekọrịta Ndị Ọkachamara Mberede Maka Mberede na Nchọpụta Ọrịa Influenza Ndị Okenye (Mbipụta 2022)》[10]ihe niile na-eme ka o doo anya na influenza yiri ụfọdụ ọrịa na COVID-19, COVID-19 nwekwara ihe mgbaàmà dị nro na nke a na-ahụkarị dịka ahụ ọkụ, ụkwara akọrọ na akpịrị mgbu, nke na-adịghị mfe ịmata ọdịiche dị na influenza; Ihe mgbaàmà siri ike na nke dị oke njọ gụnyere nnukwu oyi baa, ọrịa iku ume dị oke njọ na nsogbu akụkụ ahụ, nke yiri ngosipụta ahụike nke influenza siri ike na nke dị oke njọ, a ga-amatakwa ya site na isi mmalite.
"Atụmatụ ọgwụgwọ na nchọpụta ọrịa coronavirus ọhụrụ" (mbipụta nke iri maka mmejuputa nnwale ahụ)[11]kwuru na e kwesịrị iche na ọrịa Covid-19 dị iche na ọrịa akụkụ iku ume elu nke nje ndị ọzọ na-akpata.
3 Ihe dị iche n'ọgwụgwọ influenza na ọrịa COVID-19
Ọrịa 2019-nCoV na influenza bụ ọrịa dị iche iche nke nje dị iche iche na-akpata, ụzọ ọgwụgwọ ha dịkwa iche. Iji ọgwụ mgbochi nje eme ihe nke ọma nwere ike igbochi nnukwu nsogbu na ihe ize ndụ ọnwụ nke ọrịa abụọ ahụ.
A na-atụ aro ka e jiri obere ọgwụ nje molekul dịka Nimatvir/Ritonavir, Azvudine, Monola na ọgwụ mgbochi nje dịka ọgwụ mgbochi Ambaviruzumab/Romisvir monoclonal antibody n'ọgụ megide COVID-19.[12].
Ọgwụ mgbochi influenza na-ejikarị ihe mgbochi neuraminidase (oseltamivir, zanamivir), ihe mgbochi hemagglutinin (Abidor) na ihe mgbochi RNA polymerase (Mabaloxavir), nke nwere mmetụta dị mma na nje influenza A na B a ma ama ugbu a.[13].
Ịhọrọ usoro ọgwụ mgbochi kwesịrị ekwesị dị oke mkpa maka ọgwụgwọ nke 2019-nCoV na influenza. Ya mere, ọ dị oke mkpa ịchọpụta nje ahụ nke ọma iji duzie ọgwụ ụlọ ọgwụ.
4 COVID-19/ Influenza A / Influenza B nyocha nkwonkwo atọ nke ngwaahịa nucleic acid
Ngwaahịa a na-enye njirimara ngwa ngwa na nke ziri ezi onje virus f 2019-nCoV, influenza A na influenza B, ma na-enyere aka ịmata ọdịiche dị n'etiti ọrịa 2019-nCoV na influenza, ọrịa abụọ na-efe efe nke iku ume nwere mgbaàmà ahụike yiri nke ahụ mana usoro ọgwụgwọ dị iche iche. Site n'ịchọpụta nje ahụ, ọ nwere ike iduzi mmepe ahụike nke mmemme ọgwụgwọ ezubere iche ma hụ na ndị ọrịa nwere ike ịnweta ọgwụgwọ kwesịrị ekwesị n'oge.
Ngwọta zuru oke:
Nchịkọta ihe nlele--Mmịpụta Nucleic acid--Nchọpụta ihe na-eme ihe --mmeghachi omume nke polymerase yinye
Nchọpụta ziri ezi: chọpụta Covid-19 (ORF1ab, N), nje influenza A na nje influenza B n'otu tube.
Mmetụta dị oke njọ: LOD nke Covid-19 bụ 300 kwa mL, nke nje influenza A na B bụkwa 500 kwa mL.
Mkpuchi zuru oke: Covid-19 gụnyere ụdị mutant niile a maara, yana influenza A gụnyere H1N1 oge, H3N2, H1N1 2009, H5N1, H7N9, wdg, yana influenza B gụnyere ụdị Victoria na Yamagata, iji hụ na a gaghị achọpụta ha.
Njikwa ịdị mma a pụrụ ịtụkwasị obi: njikwa adịghị mma/nke dị mma arụnyere n'ime ya, ntụaka ime na njikwa ịdị mma nke UDG nke nwere okpukpu anọ, nlekota ihe ndị na-emegharị ahụ na ọrụ iji hụ na nsonaazụ ziri ezi.
A na-eji ya eme ihe nke ọma: dakọtara na ngwa PCR fluorescence nke nwere ọwa anọ dị n'ahịa.
Mwepụta akpaaka: yana Macro na Micro-Testsistemụ mwepụta nucleic acid na ihe ndị na-ewepụta ihe na-akpaghị aka, arụmọrụ ọrụ na nguzosi ike nke nsonaazụ ka mma.
Ozi ngwaahịa
Ntụaka
1. Òtù Ahụike Ụwa. Ịchọpụta ụdị SARS‑CoV‑2[EB/OL]. (2022‑12‑01) [2023‑01‑08]. https://www.who.int/activities/tracking‑SARS‑CoV‑2‑variants.
2. Nkọwa nke ikike _ Liang Wannian: Ọnụọgụ ọnwụ na Omicron dị okpukpu asaa ruo asatọ karịa nke influenza _ Influenza _ Ọrịa Na-efe efe _ Mick _ Akụkọ Sina. http://k.sina.com.cn/article_3121600265_ba0fd7090010198ol.html.
3. Feng LZ, Feng S, Chen T, na ndị ọzọ. Ibu arọ nke ndụmọdụ gbasara ọrịa influenza nke ndị na-anaghị aga ụlọ ọgwụ na China, 2006-2015: ọmụmụ ihe dabere na ndị mmadụ[J]. Influenza Nje Virus Ndị Ọzọ Na-eku Ume, 2020, 14(2): 162-172.
4. Li L, Liu YN, Wu P, et al. Ọnwụ iku ume gabigara ókè nke metụtara influenza na China, 2010-15: ọmụmụ ihe dabere na ndị mmadụ[J]. Lancet Public Health, 2019, 4(9): e473-e481.
5. Swets MC, Russell CD, Harrison EM, wdg. SARS-CoV-2 nwere nje influenza, nje syncytial respiratory, ma ọ bụ adenoviruses. Lancet. 2022; 399(10334):1463-1464.
6. Yan X, Li K, Lei Z, Luo J, Wang Q, Wei S. Njupụta na nsonaazụ ndị metụtara ya nke ọrịa n'etiti SARS-CoV-2 na influenza: nyocha usoro na nyocha meta. Int J Infect Dis. 2023; 136:29-36.
7. Dao TL, Hoang VT, Colson P, Million M, Gautret P. Ọrịa SARS-CoV-2 na nje influenza: Nyocha usoro na nyocha meta. J Clin Virol Plus. Sep 2021; 1(3):100036.
8. Adams K, Tastad KJ, Huang S, na ndị ọzọ. Oke ọrịa SARS-CoV-2 na Influenza na njirimara ahụike n'etiti ụmụaka na ndị ntorobịa dị afọ erughị afọ 18 ndị a kpọgara n'ụlọ ọgwụ ma ọ bụ nwụọ n'ihi Influenza - United States, 2021-22 Influenza Season. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2022; 71(50):1589-1596.
9. Kọmitii Ahụike na Ọdịmma Mba nke Mba Ndị China (PRC), nchịkwa steeti nke ọgwụ ọdịnala ndị China. Mmemme Nchọpụta na Ọgwụgwọ Influenza (Mbipụta 2020) [J]. Akwụkwọ akụkọ China nke Ọrịa Ndị Na-efe Efu, 2020, 13(6): 401-405,411.
10. Ngalaba Dọkịta Mberede nke Òtù Ọgwụ Ndị China, Ngalaba Ọgwụ Mberede nke Òtù Ọgwụ Ndị China, Òtù Ahụike Mberede nke China, Òtù Ahụike Mberede nke Beijing, Kọmitii Ọkachamara Ọgwụ Mberede nke Ndị Agha Nnwere Onwe Ndị China. Nkwekọrịta nke Ndị Ọkachamara Mberede na Nchọpụta na Ọgwụgwọ Influenza Ndị Okenye (Mbipụta 2022) [J]. Akwụkwọ akụkọ China nke ọgwụ nlekọta dị mkpa, 2022, 42(12): 1013-1026.
11. Ụlọ ọrụ izugbe nke Kọmishọna Ahụike na Ahụike Steeti, Ngalaba Izugbe nke Nchịkwa Steeti nke Ọgwụ Omenala China. Ọkwa maka Mbipụta na Kesaa Atụmatụ Nchọpụta Ọrịa na Ọgwụgwọ Coronavirus ọhụrụ (Mbipụta nke Iri nke Ikpeazụ nke Ikpeazụ).
12. Zhang Fujie, Zhuo Wang, Wang Quanhong, na ndị ọzọ. Ndị ọkachamara kwenyere na ọgwụgwọ nje maka ndị nwere ọrịa coronavirus ọhụrụ [J]. Akwụkwọ akụkọ China nke Ọrịa Ndị Na-efe Efu, 2023, 16(1): 10-20.
13. Ngalaba Dọkịta Mberede nke Òtù Ọgwụ Ndị China, Ngalaba Ọgwụ Mberede nke Òtù Ọgwụ Ndị China, Òtù Ahụike Mberede nke China, Òtù Ahụike Mberede nke Beijing, Kọmitii Ọkachamara Ọgwụ Mberede nke Ndị Agha Nnwere Onwe Ndị China. Nkwekọrịta nke Ndị Ọkachamara Mberede na Nchọpụta na Ọgwụgwọ Influenza Ndị Okenye (Mbipụta 2022) [J]. Akwụkwọ akụkọ China nke Ọgwụ Nlekọta Dị Mkpa, 2022, 42(12): 1013-1026.
Oge ozi: Maachị-29-2024